Handleiding voor verdriet
Als ik een NBC actrice was geweest, dan zou ik precies weten hoe ik zo’n Amerikaans informatief, educatief en semi-belerend spotje zou maken. Gebruik geen drugs! Discriminatie is voor losers! Hou van je unieke, fantastische zelf, behalve als je een irritante halve zool bent natuurlijk, in dat geval ben je op jezelf aangewezen.
Ik ben geen actrice. Ik slaap met kussens over mijn oren. Maar dat is nog geen reden waarom jij niet mee zou mogen doen aan mijn informatieve filmpje. UITZONDERING: sommigen van jullie (en alleen jij en God weten wie ik bedoel), jullie mogen echt niet meedoen. Jullie hebben een ander filmpje nodig. Eentje die ik niet kan produceren. Eentje met de priemende blik van Samuel L. Jackson recht in de camera.
Want ik heb andere dingen te vertellen.
Mijn tekst gaat als volgt: Vraag je je af wat je moet zeggen tegen een verdrietige vriend? Dit zeg je in elk geval niet: JE MOET GEWOON…, ALS IK JOU WAS…, WAAROM HEB JE NIET… Waarom niet? Ik zal je vertellen waarom niet. Als een van deze goed bedoelde zinnen vanuit jouw mond in de oren van een intens verdrietig persoon rollen, dan is het voor deze persoon in kwestie meteen duidelijk dat empathie niet een van jouw kerncompetenties is. En als je een uitleg verwacht over het verdriet, dan kun je net zo goed vragen om het verschil te duiden tussen mos- en grasgroen aan een kleurenblinde.
Ik vertel je dit omdat de verdrietige persoon in kwestie de volgende keer wel twee keer nadenkt voordat hij jou iets wil vertellen.
Dus wat nu? Er zijn verschillende opties. Als je dit soort verdriet niet begrijpt, geef dan toe dat je het verschil niet ziet tussen mos- en grasgroen. Geef toe dat het moeilijk is om het te begrijpen. Geef toe dat het verwarrend is, en dat je wilt helpen. Herhaal indien nodig.
Moedig je favoriete verdrietige persoon aan om te praten. Als hij of zij niet kan praten, laat je favoriete verdrietige persoon dan weten dat het oké is. Als je favoriete verdrietige persoon niet van bellen houdt, stuur dan een e-mail. Houd je niet van mailen? Stuur dan een brief. Je krijgt misschien niks terug, maar het wordt gewaardeerd. Je favoriete verdrietige persoon is dan niet onbeleefd. Wees boos, teleurgesteld, geïrriteerd, wat dan ook, en zeg tegen jezelf deze belangrijke woorden: Dit gaat niet over mij. Als je favoriete verdrietige vriend niet praat, luister dan. Luister. Luister goed. En luister dan nog wat meer. Stel wat vragen, voor duidelijkheid als het echt moet, maar stel nooit de vragen die beginnen met MAAR (als je nou eens, waarom heb je niet, ga je dan niet, etc.)
Verdrietige mensen zijn geen domme mensen. Verdrietige mensen zijn diep gefrustreerd over hun eigen onvermogen om hun intelligentie aan te wenden om zichzelf beter te voelen. Deze frustratie uit zich al snel in schaamte. Help ‘m niet op weg. Stel niet te veel vragen. Vragen zijn moeilijk voor echt verdrietige mensen. Ze vinden het vreselijk om geen antwoorden te hebben. Mist in het hoofd. Dikke mist soms. Ze weten soms niet meer wat er in de koelkast staat, wat er nodig is.
Wanneer ik het over verdrietige mensen heb, dan heb ik het niet over je tante die altijd wel iets te klagen heeft. Ik heb het niet over je vriendin die continu met je praat over haar ellende. Als je moeite hebt om ze te herkennen, hier is een tip: de meest verdrietige persoon is vaak degene die het hardst lacht op feestjes, als hij of zij het al redt om op het feestje te komen. De echt verdrietige mensen zijn als de dood dat ze zo worden als je tante of vriendin, die het niet erg vinden dat ze zijn zoals ze zijn, en de rest van de wereld de schuld geven van al hun misère.
Echt verdrietige mensen geven zichzelf eerst de schuld. Bijna altijd. Ze geven jou niet de schuld, of hun ex en zijn familie, niet de collega’s of kinderen. Ze bekijken hun pijn van binnenuit.
Echt verdrietige mensen weten dat ze bevoorrecht zijn. Ze tellen hun zegeningen; de kinderen, het huis, de familie, vrienden, werk. Het probleem is alleen dat het geluk dat verondersteld wordt parallel te lopen naast deze zegeningen, niet altijd gevoeld wordt wanneer ze er juist zo naar hunkeren. Dit is een vreselijk dilemma voor een echt verdrietig persoon. Ik zeg het nog maar een keer: ze zijn slim en ze weten precies waarom ze eigenlijk zielsgelukkig zouden moeten zijn. Help ze alleen niet herinneren aan deze redenen. Het helpt de situatie niet. En als je me niet gelooft, ga dan zelf eens een paar uur op je bed zitten en herhaal keer op keer, met een harde en vrolijke stem, IK BEN GELUKKIG IK BEN GELUKKIG IK BEN GELUKKIG IK BEN GELUKKIG. Kijk of deze oefening je heel erg gelukkig maakt of gewoon heel erg moe. (Als je er juist extreemsupergelukkig van wordt, overweeg dan een carrière als motivatietrainer).
Echt verdrietige mensen leven allang volgens de word-gelukkiger-regels. Dat doen ze al een hele tijd. Ze zijn 24/7 bezig met Kiezen voor Geluk, Niet denken maar Doen, Denk positieve Gedachten, Overweeg Yoga, Neem Visolie, Beweeg meer, Lees dit Boek, Lees dat Boek, Accepteer Jezus als je Redding, Omarm het Boeddhisme.
Dus luister gewoon. Luister op je allerhardst naar het meest zachte wat er bestaat: stil verdriet.
