Als je geen blog hebt, begin er dan één, desnoods jaren te laat. Niemand leest tegenwoordig nog echt blogs. Ze zijn te lang, net als boeken en huwelijken, maar begin er toch één. De sleutel tot de echte dwaas is om met alles te laat te beginnen en te blijven proberen als iedereen al verder is gegaan. Dit heeft betrekking op alles wat je doet: je carrière, sporten, de liefde. Schrijf het op.

Maar schrijf alleen op wat je raakt. Schrijf alleen op waar je écht om geeft. Vergeet je eigen PR. Dat is voor de anderen, de anderen die slim en ambitieus zijn op dit gebied. Jij bent niet zo. Vergeet het te willen begrijpen waarom je anders bent. Je snapte algebra ook niet, zelfs niet toen je vader, een briljant wiskundige, je het probeerde uit te leggen. Je probeerde en probeerde en probeerde (je snapte het, soort van). Maar het zwarte gat in je hoofd dat de stelling van Pythagoras moest bewijzen werd alleen maar groter. Iedereen in je klas snapte het, zelfs de meiden die niks hadden met wiskunde. Ondertussen staarde jij naar het witte papier en voelde je je vreselijk, wetende dat het eruit zag dat je niet eens probéérde. Bewijs de stelling. Wat betekende dat? Tot op vandaag voel je je maag omdraaien als je bewijs hoort. Dus veel hoop voor nu. Spring. In het diepe. Ga. Bewijs het.

Het is aan de late kant, maar: gefeliciteerd. Het falen, dat is het bewijs van een echte dwaas. Dat was het toen al. Je was je tijd ver vooruit. Een echte dwaas werkt eraan om te begrijpen wat ze denkt en zou moeten begrijpen, maar daarin onvermijdelijk faalt.

Maar nu jij. Schrijf het van je af. Schrijf, schrijf, schrijf! Bewijs dat je bestaat voor iemand die er misschien om geeft of gaf, of die het misschien in je zag. Er is natuurlijk geen belofte dat er, behalve je kinderen, nog zo iemand zal zijn in je toekomst. Een echte dwaas weet dat, maar schrijft toch. Je kunt niemand meer teleurstellen, zelfs je ouders niet. Je hebt nog steeds je angsten, je zorgen, je gedoetjes en je bent nooit bij Oprah geweest.

Schrijf alleen op wat verkeerd geïnterpreteerd kan worden. Ze zullen nooit denken dat je probeert of dat je hebt geprobeerd te winnen/stoppen/afhaken/liefhebben/doorgaan/leren van het verleden/in het nu te zijn. Een echte dwaas moet elke gedachte onderzoeken, zichzelf naar haar laptop slepen om door het raam van haar eigen gedachten te staren.

Je weet dat je volhardend bent in je doel omdat je de liefde en schoonheid hebt gezien, hebt aangeraakt. Schrijf daarover. Schrijf op wat je weet. Laat ze, voor een keer, degenen zijn die voelen dat ze iets missen, stukken essentiële informatie. Laat ze hun best doen om jouw vergelijkingen in het leven te bewijzen, om de blablablabla te vinden die leidt naar jou, recht naar je hart. Wees gematigd optimistisch. Dat is het doel van een echte dwaas: het versnipperen van optimisme tot minuscule, bijna onzichtbare sprankjes hoop. Blijf denken dat het ertoe doet, dat er iemand, ergens, je probeert uit te puzzelen.

Een echte dwaas zit in een lege circustent en schrijft vergelijkingen in het zaagsel, wachtend op iemand die komt spelen met de hoepel en het vuur.

‘Ben je moe?’, vroeg de vrouw.
‘Zie ik er moe uit?’, vroeg ik.
‘Ja, behoorlijk meisje.’
‘’Ik heb net gehuild, in de auto. Mijn vader is overleden’, antwoordde ik.
‘Dan moet je rouwen, huilen. Heb ik ook gedaan toen mijn vader overleed. Was hij ziek?’
‘Ja, zoiets.’
‘Gooi het er maar allemaal uit, dat had ik ook. Het zijn zachte tranen. Volgens mijn geloof zijn ze er nog en horen ze alles, dus práát tegen hem. Hij is er nu meer dan ooit.’
Ik betaalde, bedankte haar en liep weg. ‘Meisje!’, riep ze. ik draaide me om, ‘ja?’ Ze legde één hand op haar borst en de andere op het glas: ‘mijn hart is bij je’.

In het holst van de kortste nacht van het jaar bieden sommige mensen je opeens zomaar wat troost.

Ik googlede op ‘klein schattig huisje in Griekenland’, of zoiets. In de zoekresultaten kwam het huisje van ene Pantelis Termat naar boven. Het was op Samos en Samos leek me prima. Ik mailde meteen om te reserveren, bang dat het al verhuurd zou zijn. Geen reactie. En na acht uur nog steeds niet. Ik mailde nog een keer, van die trage Grieken natuurlijk. Ik wist toen nog niet dat Pantelis Termat de Griekse versie van Piet Termaat was. Een geboren en getogen Noord-Hollander. Ik besloot te bellen. Een meisje nam op. Ik vroeg of ze misschien Engels sprak.
“Nee, maar wel Nederlands”.
“Is je vader of moeder thuis?”, vroeg ik.
“Mijn vader slaapt en mijn moeder is dood”, antwoordde ze.
“Oh”, zei ik.
“Waarom bel je?”, wilde ze weten.
“Ik wil graag jullie huisje huren.”
“Dat kan wel hoor. Het is een heel leuk huisje.”
“Zal ik het dan straks nog eens proberen?”, vroeg ik.
“Ja doe dat maar, dan is mijn vader vast wel wakker. Dag!”

Drie weken later landde mijn vliegtuig. Het was oktober en de lucht was anders blauw, minder intens en de zon was niet zo fel meer, de krekels waren terughoudend en het rook er naar een spannende mix van rozen, lavendel en rotte bladeren. Er waren veel schaduwen: de schaduw van de ene berg op de andere, schaduwen van de cipressen, van olijfbomen en overal die verdomde schaduw van mijzelf. Het was er herfst in een zomerjurkje.
“Goed”, dacht ik in de aankomsthal, “mijn avontuur is begonnen. Hallo nieuw leven als onafhankelijke vrouw van de wereld, hier ben ik dan.” Iets verderop stond een Griek met een bordje in zijn handen, “Maureen Brokken” stond erop. Ik was verbaasd, de jonge Griekse chauffeur lachte en nam mijn koffer over, “Pantelis sent me”, riep hij over zijn schouder toen hij voor me uitliep naar zijn taxi.

Onderweg naar het bergdorpje Ambelos zat ik als een Alice in Wonderland naast Alex de taxichauffeur. Het eiland was mooi, zo ontroerend mooi. Ik was benieuwd naar Ambelos en mijn huisje. Ik was ook benieuwd naar die, blijkbaar zeer attente, Pantelis en zijn dochter, maar ik was vooral benieuwd naar mijzelf. Hoe ging ik hier in een maand doorbrengen in mijn eentje?

Taxi Alex stopte voor een prachtig wit huis met blauwe luiken. Voor het huis stond een lange eettafel met veel stoelen eromheen. Er stonden potten met kruiden en planten en veel bloemen. Er groeiden sinaasappels aan een boom naast het huis, maar het mooiste was de plek waar het bronwater uit de stenen muur stroomde in een stenen bassin met flessen wijn. Ik stapte uit de taxi en trok mijn hoge hakken uit. De straten waren te stijl.

Uit het huis kwam een lange, magere en gebruinde man lopen. Zijn gezicht was getekend, het stond ernstig maar zijn ogen lachten. Hij stelde zich voor als Piet, Pantelo of Pantelis, dat maakte niet uit. Ik weet niet waarom, maar vanaf dat moment noemde ik hem Pieter Samos. “Moet je een bakkie?”, vroeg hij. “Graag”, zei ik. Ik betaalde Taxi Alex en ging zitten aan de eettafel van mijn tijdelijke huisbaas. De zon scheen, ik legde mijn benen op een stoel, Pieter Samos zette Griekse muziek op en klopte de melk voor in de koffie. Het leven was goed zo.

Wanneer ben je vrienden van elkaar? Spreek je dat af? Kom je na een tijdje samen tot die conclusie? Wie beslist dat?
Die middag ging de koffie over in een glas wijn uit zijn eigen wijngaard. De wijn werd een lunch met nog veel meer wijn en we bleven maar praten. We dronken ons dronken aan de wijn en elkaars levensverhalen.

Pieter Samos was een weduwnaar. Hij vertelde over zijn overleden vrouw, “ze viel verdomme gewoon dood neer. Een gezonde vrouw, nooit ziek. Een prachtvrouw. Wat was ik kwaad op haar!”
Maar nu had hij het geluk weer gevonden. Hij wilde weten of het ging werken tussen hem en zijn nieuwe liefde. Samen met zijn twee dochters van 9 en 12 jaar zou hij naar Nederland vertrekken. “Ik hou groots van die vrouw”, vertelde hij over zijn Griekse godin die hij op Samos had ontmoet, maar die notabene al jaren in Nederland woonde met twee zonen. Hij kon er niet over uit, wat een toeval. “Ik zoek niet, ik vind, en wat heb ik haar gevonden!”

Ik heb drie weken bijna non-stop met hem en zijn kinderen doorgebracht. Zijn lieve meisjes Sophia en Kiki die elke dag na school bij me langskwamen. Ze trokken mijn kleren aan, liepen op mijn hakken en internetten op mijn laptop. Elke avond at ik met ze mee. Ik heb nog nooit zo lekker gegeten, Pieter Samos was een kunstenaar en dat zag, proefde, hoorde en voelde je terug in alles waar hij aandacht aan had geschonken. Het zorgvuldig ingerichte huis, zelfgemaakte meubels, schilderijen, al het eten, de wijn, muziek, zijn kinderen. Het was allemaal van zo’n authentieke schoonheid dat het me regelmatig naar woorden deed zoeken om het te vangen, uit te leggen, te bewaren. Dat ging niet. En ik kan het nog steeds niet uitleggen. De eenvoud van zijn leven en van de dingen die hij maakte waren van zo’n grote schoonheid dat het begrijpelijk was dat hij op zoek was naar evenwicht. Hij had het over de paradox, ik had het over evenwicht. Links en rechts, boven en beneden, donker en licht, leven en dood. Het was er allemaal en allemaal niet. Hij vertelde: “tijdens de doop van je kind krijg je hier als vader een kistje mee. Als iedereen begint met feestvieren begraaf jij dat kistje op het kerkhof. Zo dicht ligt leven en dood bij elkaar. Zo betrekkelijk en kwetsbaar is het allemaal. En zo verantwoordelijk ben je dus als vader.”
De wijn ging hard, de sigaretten harder en de muziek het hardst. We huilden en lachten om het leven en we gaven elkaar briljante levensadviezen. “Weet je waar jij voor moet zorgen?”, zei hij, “je moet dat waakvlammetje in jezelf laten branden, dat moet je blijven zoeken. Als dat vlammetje dooft, ben je reddeloos verloren.” Ik beloofde het.

Na die weken heb ik ze uitgezwaaid. Ik heb net zo lang gezwaaid tot ik de grijze pick-up niet meer bocht na bocht naar beneden zag rijden, die eindeloze hoge berg af. Mijn mascara had zich op mijn wangen vermengd met snot. We zouden contact houden.

In Nederland hebben we elkaar nog vijf keer gezien. Het was net als op Samos: te kort. Het was veel te kort. “Ik heb niet lang meer”, mailde hij. “Ik ben een kok met maagkanker, kun je het je voorstellen?!” Ik was in shock, “ik kom langs”, antwoordde ik, maar het was te laat. Pieter Samos deed waarin hij het allerbeste was, hij leefde zijn eigen paradox. Hij verliet om voor altijd te kunnen blijven.

Lees ook hier

Ik zie je kinderen je oneindig veel missen en er alles aan doen om je te blijven herinneren. Maar zij niet alleen. Op de tribune bij het zaalvoetbal hoorde ik iemand zeggen: “Ab wilde het beste uit iedereen halen”. Dat is je goed gelukt want ik heb het beste wat ik me maar kan wensen: jouw zoon.

Kun je iemand missen die je nooit gekend hebt? Vaak denk ik dat je er wel bent, dat je staat te grijnzen in een hoekje van de kamer, lachend zoals je op die ene foto doet. Regelmatig steek ik er een kaarsje bij aan, misschien helpt het. Nooit zal ik weten of je ook van mij had gehouden.

Je kunt niet vasthouden aan het verleden, maar je kunt wel vasthouden aan de liefde. Ze geeft eeuwigheid. Ik zie je oudste zoon, mijn lief, worstelen, kopje onder gaan en weer boven komen. Net als iedereen, die worstelt, kopje onder gaat en weer boven komt. Je zou trots op hem zijn. Ze willen je graag levend houden in hun herinneringen en ons laten zien hoe je was, ons schoondochters: “mijn vader leek heel erg op mijn oom, die in dat hoekje daar zit” en dan kijken we, we snappen het, maar altijd komt snel de nuance, “maar mijn vader keek veel liever uit zijn ogen”. Die liefde. Eindeloos.

Ze heeft het niet makkelijk, er schijnt een maximumtermijn te bestaan voor rouw, een maximum aan tranen. En mensen vertellen haar dat ook nog. Toen ik thuis kwam, keek ze naar een programma over verlies. Er was een zusje en er was de dood. Een geslagen gat, een verslagen familie. Haar tranen werden wazig door mijn ontroering. We huilden heel even. Soms valt er een gat in de tijd.

Simpeler is dit nooit te zeggen: je wordt gemist.

Italianen lachen. ‘Het leven in Italië kent geen inhoud, noch waarheid, noch diepgang – zoals in feite overal elders,’ schreef de Italiaanse filosoof Leopardi over zijn land. ‘Het grote verschil met andere landen is alleen dat het leven hier niet eens de schijn van inhoud kent.’ Ze geloven in de leegheid van de dingen; ze relativeren zichzelf en het leven en doen dat met meer overtuiging dan waar ook.

Italianen flirten. Na vier maanden Rome op mijn achttiende liep ik ongeworteld rond op Schiphol, ‘wordt er nog gefloten of hoe zit dat?’ Dus toch, dacht ik hoopvol toen een bleke jongen mij met een licht spottende blik aankeek: ‘je mag dat bagagekarretje niet meenemen, staat toch op dat bord, trut.’

Italianen dwepen. Ze verafgoden Ferrari en hun moeders. Vorige week was ik er zelf voor het eerst in actie te zien als mamma. Gezellig, samen in Rome met mijn lieve kinderen die allang zelf hun billen afvegen, langer uitslapen dan ik en attent bedenken dat we een flesje Chianti mee kunnen nemen voor hun vader die ons naar Schiphol bracht. Mijn ex. Had in de hete Romeinse zomer van 1993 een waarzegger mijn pad gekruist met deze voorspelling dan was ik subito het klooster ingegaan.

Maar Gods wegen zijn ondoorgrondelijk, en daar liep ik dan, zeventien jaar later. Drie kinderen, een grote liefde en een kledingmaatje rijker. Maar vooral: de liefde rijker. Toen was er opeens die celliste die voor het Pantheon een stuk van Bach speelde terwijl wij nipten aan de zoveelste Chianti. Het was een overwinning, mijn kinderen, Ralph, ik, heden, verleden, we dronken op finish en op alles wat er nog komen zou. Je hoeft niet altijd een berg te beklimmen om te weten dat hij hoog is. Soms moet je gewoon even achterover leunen en tegen het geluk aanschurken dat voor je neus ligt te gloeien van genot. Dat schreeuwt om gezien te worden, geaaid, gekoesterd, dat geluk dat roept: zie mij, ik ben er! En voor je het weet stromen de tranen over je wangen en vangt je geliefde je blik, buigt voorover en zegt dat hij van je houdt. Gewoon in het Nederlands.

1. het koud is

2. het langer dan 2 minuten duurt voordat ik een draaiknop, hendel of dopje heb gevonden.

Veel vrouwen hebben iets op hun voorhoofd staan. Iets dat alleen mannen kunnen lezen. Bij veel van mijn vriendinnen staat er bijvoorbeeld “HELP!” op hun voorhoofd. Bij weer andere vriendinnen staat er “TOE, KOM EENS?”. En bij mij staat er in koeienletters: “ROT OP! IK KAN HET WEL ALLEEN WANT DAT DOE IK NAMELIJK AL MIJN HELE LEVEN. DOEI!!”. Voor de zekerheid staat het er ook in braille.

Maar lieve mannen, [lees verder...]